งวดงานก่อสร้าง แบ่งงวดยังไงให้เงินหมุนทัน ไม่โดนดองงวดท้าย

งวดงานก่อสร้าง แบ่งงวดยังไง เป็นคำถามที่ผู้รับเหมารายเล็กเจอทุกครั้งที่ทำใบเสนอราคา แบ่งห่างเกินไปก็ต้องควักเงินตัวเองออกก่อนนาน แบ่งถี่เกินไปลูกค้าก็รู้สึกว่าโดนเรียกเก็บตลอด และที่เจ็บที่สุดคือ "งวดสุดท้าย" ที่งานเสร็จหมดแล้วแต่เงินยังไม่มา

บทความนี้อธิบายหลักคิดการแบ่งงวด ตัวอย่างที่ปรับใช้ได้ และวิธีเบิกให้ลูกค้าจ่ายเร็วขึ้นโดยไม่ต้องทวงเสียงดัง

งวดงานก่อสร้างคืออะไร ทำไมต้องแบ่งงวด

งวดงานคือการแบ่งค่าจ้างทั้งสัญญาออกเป็นก้อน ๆ แล้วเรียกเก็บเมื่องานถึงจุดที่ตกลงกัน ไม่ใช่จ่ายทั้งหมดตอนเริ่ม หรือรอจ่ายตอนจบ

ผู้รับเหมาได้ประโยชน์เพราะมีเงินซื้อวัสดุและจ่ายค่าแรงต่อเนื่อง ส่วนเจ้าของบ้านได้ประโยชน์เพราะจ่ายตามงานที่เห็นจริง ถ้างานสะดุดก็ยังไม่ได้จ่ายไปล่วงหน้าทั้งก้อน การแบ่งงวดที่ดีจึงเป็นธรรมกับทั้งสองฝ่าย

หลักแบ่งงวด: ผูกกับงานที่ตรวจผ่าน ไม่ใช่วันที่

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อยคือแบ่งงวดตามปฏิทิน เช่น "เบิกทุกวันที่ 15" แล้วเกิดเถียงกันว่างานถึงไหนแล้ว

วิธีที่ทะเลาะน้อยกว่าคือ ผูกแต่ละงวดกับงานที่ตรวจผ่านแล้ว เขียนในสัญญาหรือใบเสนอราคาให้ชัดว่างวดนี้ประกอบด้วยงานอะไร และ "เสร็จ" หมายถึงอะไร เช่น

• งานโครงสร้างชั้น 1 เทคอนกรีตแล้ว และผ่านการตรวจโดยผู้ตรวจที่ตกลงกัน
• งานฉาบทั้งชั้น 2 ไม่มีจุดแก้ค้าง
• งานปูกระเบื้องห้องน้ำทุกห้องเรียบร้อย

พอเงื่อนไขเป็นงานที่ตรวจได้ การเรียกเก็บก็เป็นเรื่องของข้อเท็จจริง ไม่ใช่ความรู้สึก

ตัวอย่างแบ่งงวด: บ้านพักอาศัย 5-7 งวด และงานต่อเติม 3 งวด

ตัวอย่างนี้เป็นแนวทางประกอบการคิด ไม่ใช่สัดส่วนมาตรฐาน ต้องปรับตามสัญญาและกระแสเงินของแต่ละงาน

บ้านพักอาศัย (ตัวอย่าง 6 งวด)

1. เซ็นสัญญา / เริ่มงาน
2. งานฐานราก และโครงสร้างชั้นล่าง
3. โครงสร้างหลังคา
4. งานผนัง งานระบบ ท่อ และสายไฟ
5. งานพื้น กระเบื้อง สีรองพื้น
6. งานตกแต่ง ส่งมอบ และแก้งานค้าง

งานต่อเติม (ตัวอย่าง 3 งวด)

1. เริ่มงาน เพื่อซื้อวัสดุหลักและเริ่มโครงสร้าง
2. โครงสร้างและผนังเสร็จ ผ่านตรวจ
3. งานเก็บรายละเอียดและส่งมอบ

งานเล็กไม่จำเป็นต้องมีหลายงวด แต่ควรมีอย่างน้อยหนึ่งงวดกลางทางเพื่อไม่ให้ต้องออกเงินเองยาวเกินไป

เบิกงวดงานก่อสร้างยังไงให้ลูกค้าจ่ายเร็ว

ลูกค้าจ่ายช้ามักไม่ใช่เพราะไม่อยากจ่าย แต่เพราะ "ไม่แน่ใจว่างานเสร็จจริง" ดังนั้นเอกสารเบิกที่จ่ายง่ายควรมี

• รูปหน้างานที่ชัด ถ่ายตำแหน่งที่เกี่ยวกับงวดนั้น เห็นผลงานจริง
• ผลตรวจงานที่ผ่านแล้ว ว่าใครตรวจ เมื่อไร มีจุดแก้อะไรบ้างและแก้ครบหรือยัง
• ยอดที่เรียกเก็บและยอดที่เคยรับไปแล้ว ให้เห็นว่างวดนี้เท่าไร ที่เหลือเท่าไร
• งานเพิ่ม–ลดที่ตกลงกันแล้ว ถ้ามีต้องแยกให้ชัด อย่าปนกับยอดสัญญาเดิม

ส่งทั้งหมดนี้พร้อมกันครั้งเดียว ลูกค้าไม่ต้องถามกลับไปกลับมา เรื่องจ่ายเงินก็จบเร็วขึ้น

กันงวดสุดท้ายโดนดอง: งวดเล็ก เงื่อนไขชัด

ลูกค้าไม่จ่ายงวดสุดท้าย หรือเลื่อนไปเรื่อย ๆ เป็นเรื่องที่ผู้รับเหมาหลายคนเคยเจอ ส่วนใหญ่เกิดเพราะงวดสุดท้ายใหญ่เกินไป และเงื่อนไขคำว่า "เสร็จ" ไม่ชัด ลูกค้าจึงมีข้ออ้างให้เก็บเงินไว้ก่อน

แนวทางที่ช่วยได้

• อย่าให้งวดสุดท้ายก้อนใหญ่ กระจายค่าจ้างไปงวดก่อนหน้าตามงานที่ส่งมอบจริง
• เขียนเงื่อนไขส่งมอบให้ชัด เช่น เสร็จตามรายการงาน และไม่มีจุดแก้ค้างที่ตรวจพบ
• รวมรายการงานค้างตั้งแต่ก่อนงวดท้าย ให้แก้เป็นรอบ ๆ ไม่ทิ้งไว้ถึงวันส่งมอบ
• ตกลงระยะเวลาตรวจรับ เช่น ลูกค้าตรวจและแจ้งภายในกี่วัน

นี่เป็นแนวปฏิบัติทั่วไปเพื่อลดความเสี่ยง ไม่ได้รับประกันว่าทุกเคสจะราบรื่น ถ้าสัญญามีมูลค่าสูง ควรปรึกษาผู้รู้ด้านสัญญาก่อน

ติดตามยอดรับจริงและยอดค้างรับแยกโครงการ

พอมีหลายงานพร้อมกัน เรื่องที่พลาดบ่อยคือจำไม่ได้ว่าโครงการไหนเก็บไปแล้วเท่าไร โครงการไหนยังค้างรับ ถ้าจดกระจายตามสมุดหรือไลน์ ยอดค้างรับมักถูกลืม

วิธีง่ายที่สุดคือมีตารางต่อโครงการ ใส่ ยอดสัญญา ยอดแต่ละงวด วันที่เรียกเก็บ ยอดรับจริง และ ยอดค้างรับ แล้วเปิดดูทุกสัปดาห์ จะเห็นทันทีว่าต้องตามงวดไหน

บันทึกงวดเงินและยอดรับใน Pidjob (ไม่ใช่ระบบบัญชี)

Pidjob (ปิดจ๊อบ) มีส่วนบันทึกต้นทุนและค่าใช้จ่ายแยกโครงการ พร้อมงวดเงินเรียกเก็บ ยอดรับจริง และยอดค้างรับ ดูแยกต่อโครงการได้ และเพราะงานในระบบมีขั้นตอนส่งงานพร้อมรูปหน้างาน แล้วตรวจ "ผ่าน" หรือ "ส่งกลับแก้" อยู่แล้ว หลักฐานที่ใช้ประกอบการเบิกงวดจึงอยู่ที่เดียวกับงาน

ขอบเขตต้องพูดตรง ๆ: Pidjob ไม่ใช่โปรแกรมบัญชี ไม่ออกใบกำกับภาษี และไม่ได้ตัดเงินให้อัตโนมัติ เป็นเครื่องมือช่วยให้ผู้รับเหมาเห็นว่างวดไหนเก็บแล้ว งวดไหนยังค้าง ถ้าต้องทำบัญชีหรือภาษี ก็ใช้ระบบบัญชีของคุณต่างหาก

อยากเข้าใจขั้นตอนตั้งแต่ส่งงานจนตรวจผ่านก่อนเบิกเงิน อ่านต่อที่ ปิดจ๊อบงานก่อสร้างให้ครบ ส่งงาน ตรวจ แก้ ผ่าน เก็บเงินงวด

สรุป และขั้นตอนต่อไป

• แบ่งงวดตามงานที่ตรวจผ่าน ไม่ใช่ตามวันที่
• งานเล็กมีสัก 3 งวด งานบ้านอาจ 5-7 งวด ปรับตามสัญญาจริง
• เบิกพร้อมรูป ผลตรวจ และยอดที่ชัดเจน
• ทำงวดสุดท้ายให้เล็ก เงื่อนไขส่งมอบชัด
• ตามยอดรับจริงและยอดค้างรับแยกโครงการ

อยากลองตั้งงวดเงินและดูยอดค้างรับแยกโครงการ ทดลอง Pidjob ฟรี 7 วัน ดู ราคา หรือติดต่อเรา หากมีคำถาม ดูวิธีใช้ได้ที่ วิดีโอสอน